بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
95
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )
پروتئينى با درصد بالا و مواد سلولزى با درصد كم است اصول و روشهاى تجويز دارو : اصول تجويز دارو در موشهاى آزمايشگاهى دو جنبه عمده را در بر مىگيرد : الف ) عمل فارماكولوژيك دارو ب ) تأثير فرآيندهاى گوناگون داخل بدن حيوان بر برداشت ، توزيع ، متابوليسم و حذف دارو . براى هر دو جنبه عواملى تأثير مىگذارند : سن : در نظر گرفتن سن حيوان قبل از تجويز دارو و يا آزمايش يك ضرورت است . طورى كه حيوانات مسنتر دچار كاهش كليرانس پلاسمايى هستند و منجر به افزايش نيمه عمر و فراهمى زيستى داروها مىشود و به دلايل ناشناخته نيز بسيارى از ارگانهاى هدف در حيوانات مسنتر دچار پاسخهاى كاهش يا ازدياد حساسيت نسبت به دارو مىشوند . متابوليسم كبدى : متابوليسم كبدى عمل ضرورى ديگرى براى حذف دارو مىباشد . هيدروكسيلاسيون كه يك واكنش كاتابوليك عمده مىباشد ، اغلب در حيوانات مسن كاهش مىيابد و درنتيجه متابوليتهاى ايجاد شده داراى ضريب تقسيم روغن - آب كمترى بوده و بنابراين از قطبيت بيشترى برخوردار خواهند بود . كاهش سطوح آنزيمى در يك موش مسن موجب مىشود كه يك دارو نيمه عمر طولانى پيدا كند . تغذيه : عموما تغذيه مىتواند بر عمل دارو تأثير بگذارد و يك حيوان با فعاليت كم و با تجمع زياد چربى در بدن ، نيازمند دوزهاى بالاترى از داروهاى محلول در چربى مىباشد . درحالىكه يك حيوان دهيدراته و داراى كاهش حجم مايعات ( Hypovolumic ) مستعد مسموميت دارويى مىباشد ، همچنين وقتى كه رژيم غذايى حيوان حاوى ويتامينها يا آنزيمها به مقدار كافى نبوده و يا راههاى متابوليسم طبيعى دچار نقص شده باشند آثار ديگرى بروز مىكنند . تغييرات القاء شده توسط رژيم غذايى در تعادل اسيد و باز مىتواند فراهمى زيستى ، نيمه عمر پلاسمايى ، ترشح و بازجذب داروها را دچار تغيير سازد . درجه حرارت بدن : بطور عمده كاهش درجه بدن موجب افت سرعت ضربان قلب ، جريان خون و متابوليسم عمومى مىگردد و برعكس افزايش حرارت موجب افزايش اين فعاليتها مىشود و از آنجائىكه موش داراى نسبت سطح به حجم بالايى بوده ، در درجه